Bugün - 19 Ekim 2020 Pazartesi
İstanbul 20°°C
Anasayfa
Hakkımızda
Künyemiz
Reklamlar
Yeni Üye
Gündem Ekonomi Sağlık İl İl İstanbul Yaşam Kültür Sanat Spor İlçeler Röportaj Eğitim Teknoloji Diğer »
Yazar Detayları
Whatsapp'ta Paylaş

Mehmet Emin KOÇ

Mehmet Emin KOÇ - MA’ŞERİ VİCDAN KÖRELMESİ…

MA’ŞERİ VİCDAN KÖRELMESİ…
Yazı Tarihi: 19 Eylül 2020 Cumartesi

İbn Haldun'un Mukaddime'sini ilk okuduğum yıllar, 1979’lar, Orta-1'in son aylarıydı. Beyaz mat kapakla MEB veya Kültür Bakanlığı yayınları arasında çıkmıştı. 

Hafız'ın koyu yeşil kapaklı Divan'ı, Beydeba'nın Kelile ve Dimne'si, Sadî'nin Bostan ve Gülistan'ı da öyle…

Bostan ve Gülistan'ı okuma sevgisini, rahmetli babamın "güzel insan, gül yüzlü adam" dediği merhum Celal Mısır hocamızdan kapmıştım orta okul yıllarımda.

Toplumların da bireyler gibi canlı organizmalar olduğu fikriyatını ilk defa o günlerde fark etmiştim İbn Haldun'dan.

Toplumlar da insan gibi, doğar, büyür, gelişir, olgunlaşır ve ölürler.

Yıllar sonra, DİB Müftülük Yüksek İhtisası için Haseki Eğitim Merkezi’ne başladığımda Araf Suresi 34, Yunus Suresi 149 ve Mü'minun Suresi 43 gibi ayetlerde bu hikmete denk geldim. O zamana kadar belki bin okumuşluğum vardı bu ayet-i kerimeleri; ama dank etmesi için vaktine denk düşmesi gerekirmiş meğer.

“Her milletin de bir eceli vardır. Ecelleri gelince, ne bir an geri kalırlar ne de bir an ileri gidebilirler” (Araf Suresi, 34).

Özetle, insanın iç dünyasının dışa yansımasıyla inşa edilen yaşanılabilir medeniyeti "umran" diye tanımlar ve keşfeder İbn Haldun… 

Cemil Meriç'in ifadesiyle, umranın keşfi, tarihten tesadüfü kovan bir ihtilaldir.

Bu perspektiften ma'şeri vicdanın körelmesini ele aldığımızda; fert aklının ve vicdanının örselenip körelmiş olmasını idrak etmemiz gerekiyor.

Ferdin aklı, iz'anı ve vicdanı, toplumun tamamının duyarlılığını yansıtan ma'şeri vicdan ve kolektif akıl ile doğrudan bağlantılıdır.

Toplumda kolektif akıl tutulması veya ma'şeri vicdanın körelmesi, tek tek fertlerin akıl tutulması ve vicdan körlüğüyle ma'lul olması yüzündendir.

Kur'an-ı Kerim'in toplumsal değişimin evrensel kuralı olarak hatırlattığı gerçek açıktır:

"Bu böyledir: Şüphesiz bir toplum, kendilerindeki hasletleri değiştirmedikçe, Allah onlara verdiği nimeti değiştirmez" (Enfal Suresi 5; Ra'd Suresi, 11).

Dolayısıyla dikkat edilmesi ve çözümlenmesi gereken nokta, fertlerin akıl ve iz'an tutulmasının yanısıra vicdan körelmesinin sebepleri ve arka planıdır.

Belki fert bazındaki vicdan körelmesinin ilk dışa vurumu “haya”sız ve “hadsiz”liktir.

Fertlerin basit gördükleri yahut hafife aldıkları küçük küçük yanlışlıklar ve günahlar, genel toplamda toplumun tamamını körelten ve ağır toplumsal fatura türeten bir büyük furya halini alır.

Bu bağlamda önümüze, yüce sahabi Hz. Selman Farisi'nin Hz. Peygamber'den öğrenip naklettiği şu hikmet çıkmaktadır:

"Mü'mini sarıp sarmalayan nurdan yetmiş örtü vardır.

Kul, herhangi bir günah işlediğinde, tövbeyi ihmal edip pişkinlik yaparsa, Yüce Allah, onun üzerindeki nurdan örtülerden birini kaldırır.

Bu şekilde yanlışlar yaptığı halde tövbe etmeyip duyarsız davranırsa, her yanlışında ve günahında üzerindeki nurdan örtülerden biri kaldırılır.

Büyük günahlardan birini işlediğinden ise, Yüce Allah, onun hayâ/âr perdesi dışındaki tüm örtülerini kaldırır ki, kuldaki en büyük perde hayâ perdesidir.

Kişi, işlediği günah büyük olsa dahi samimiyetle tövbe ederse, Yüce Allah, tövbesini kabul ederek üzerinden çekip aldığı tüm nurdan perdelerini kendisine iade eder. 

Ancak tövbe etmez de günaha dalmaya devam ederse, ondan hayâ perdesini alır. 

Hayâ perdesi kendisinden alınan kişi ise, müminle ülfeti olmayan bir huysuz ve kendisiyle ülfet edilmeyen bir uyumsuz olur. Böylece de üzerindeki emanet (Allah'ın rahmetinin ve yeryüzündeki muradının gerçekleşmesine vesile olma) hasleti alınır.

Üzerinden emanet hasleti alınan kul ise, mü'mine güven vermeyen ve güvenilmeyen kişiye dönüşerek, rahmet duygusu kendisinden çekip alınır.

Rahmet hasleti kendisinden alınan kul ise, ölçü tanımaz bir kaba softa ve ham yobaz oluverir. Bu vaziyette iken de İslam'ın boyunduruğundan ve din dairesinden çıkar.

İslam'ın boyunduruğundan çıkan kişi ise lanetlenmiş ve kovulmuş bir şeytan halini alır" (İmam Suyutî, ed-Durru'l-Mensur, XIII/574; Hakim Tirmizi, II/208, IV/22).

Fertlerin akıl, gönül, iz'an ve vicdanlardaki bu köklü değişim ve dönüşüm, topluma tam bir kolektif akıl tutulması yaşatır, ma'şeri vicdanı köreltir. Toplum haddini, hayasını kaybeder, şirazeden çıkar; kokuşur, çürür.

Böylesi fert ve toplum, ne hak tanır, ne hakikat; artık iflah da olmaz! Yani İbn Haldun'un ifadesiyle, ne asabiye ve badiye kalır, ne de umran!

Nefsimizi, neslimizi ve milletimizi böylesi kokuşma ve çürümeden korumak için, sadece duacı olmak yetmiyor; çok köklü, donanımlı ve bilişim çağının dilini yakalamış bir gayret gerektiriyor… Çok çalışmamız lazım, çok.

 

 
İletişim E-Posta: kocmehmetemin@gmail.com - Telefon: Okunma Sayısı: 49


 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

MA’ŞERİ VİCDAN KÖRELMESİ…
YİTİK CENNET, HER BİRİMİZİN GÖNLÜNDE…
Milli Parasızlık, sadece mutfağı değil, dünyayı yakıyor
Diğer Yazarlar

EN ÇETİN DÜŞMANIMIZ
Yeşilin ormanına, yatayına, dikeyine, her türlüsüne karşı bunlar
DEPREM
KORONA VİRÜS SALGINI DÖNEMİNDE İŞTEN ÇIKARMA YASAKLARI
KOMŞU KOMŞUYA SESLENİRKEN DAHİ ZİKİR EDERDİK BİZ...
“Bir İstanbul Balonu” mu?
SÖZÜNÜZ YERE DÜŞMEDEN İYİ DÜŞÜNÜN
Beni her ölüm etkiler. 
Bugün 26 Ağustos...
''KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ SEÇİMLERİ''
Yazarlar
Bülent Ertekin
İŞLER YOLUNDA GİTMİYOR. (1) İŞLER YOLUNDA GİTMİYOR. (2) İŞLER YOLUNDA GİTMİYOR. (3)
dedik; iyi gitmeyen işleri bir vatandaş olarak yap...
Ravza ZEYBEK
AĞZIMIZIN TADI YOK ARTIK
En güzel sözlerin sahibinin adıyla&helli...
Abdulkadir Menek
SELAHADDİN AKYIL AĞABEY
Bundan beş yıl önce bir İzmir seyahatimizde &...
BEDRİYE ÇAMBEL
EN ÇETİN DÜŞMANIMIZ
En çetin düşmanımız nefs… ...
Gülsen KILINÇER
Yeşilin ormanına, yatayına, dikeyine, her türlüsüne karşı bunlar
Hatay ya da İstanbul, farketmiyor. Bir kitle, yeşi...
Dr. Vehbi KARA
Faiz Yerine Karzı Hasen Ne Güzeldir
Faiz ile ilgili çok sayıda yazı ve yorum al...
Mahir Adıbeş
BESLENME VE GELECEK
Hayvan yeminin çuvalı 110, yonca balyası 30...
Nesibe TÜKEL
ARKADAŞ MI, DOST MU ?
Baba ve oğul konuşuyorlarmış. Babası oğluna sormuş...
İlknur ESKİOĞLU
DEPREM
Cenâb-ı Hakk’ın kudret ve irade sıfatl...
Prof. Dr. Cahit Kurbanoğlu
İSLAM BİLİM ADAMLARI
 1

İslam bilim adamlarının bug&u...
Zehra Kınalı
ALLAH'IM MERHAMET ET BİZE.
60 yaşındaki kadın genç sevgilisiyle yuvası...
Aydın BENLİ
''KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ SEÇİMLERİ''
11 Ekim Pazar Günü Yavru vatan KKTC se&c...
İmren DERELİ
SULTAN OLUR
Hakk yoluna tâlib olan Sözü ö...
Hasan TÜRKYILMAZ
HAYAT, GÖLGESİNDE HUZUR BULDUĞUMUZ İNSANLARLA GÜZEL;
Aynı dertle hemhâl olmuş insanlar arasında m...
Nejla YAPICI
BALKAN’LARDAN GÖÇ EDENLER TÜRK’MÜDÜR DIYE SORAN OLURSA ?
Karamanoğlu Beyliği Yörük Türklerid...
EYÜPHAN KAYA
Siyasileri Nasuh Bir Tövbeye Davet Ediyorum!
CHP’den pek umudum yok ama HDP, MHP ve AK Pa...
Mehmet Nuri BİNGÖL
"TÜRKMENEM..."
- 7 Ekim Türkmen Günü Münasebe...
Mustafa SEYMEN
Kurul üyeleri arasında yapılan seçimle Din İşleri Yüksek Kurulu yeni Başkanı, Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı oldu.
Başkan Vekilliğine ise Dr. Mustafa Bülent Dad...
MİSAFİR KALEM
KAHBE İÇERDE OLUNCA, KAPI KİLİT TUTMAZ..!
AZERBAYCAN GENELKURMAY BAŞKANI Necmettin SADIKOV G...
Gülsen KILINÇER
“Bir İstanbul Balonu” mu?
Ekrem İmamoğlu, başlıktaki hükme muhatap olma...
Mücahit Güler
Eleştirel Düşünme Ahlakı 3
Önceki yazımızda eleştirel düşünme ...
Rukiye Aydın
NASİBİNDE VARSA ALIRSIN KARINCADAN BİLE DERS...
Derler ya hani "NASİB" Sonra derler " Nasibse gel...
Dr. Levent Bilgi
Tarafını Belirle
Üniversite yıllarımdan beri yazıyorum. Ü...
Ülkü Sürmen Saritaş
Bizim kumaşın kalitesi düşük
Kahrolsun Amerika derken kastettiğimiz bu muydu?.....
Engin AKYOL
SAĞLIĞI ÖNEMSE, SAĞLIKLI ORTAM YARAT
Tüm dünyayı ele alan ve günden g&uu...
Kemal YÜCEL
KORONA VİRÜS SALGINI DÖNEMİNDE İŞTEN ÇIKARMA YASAKLARI
KORONA VİRÜS SALGINI  DÖNEMİNDE&nbs...
Kenan DURALİOĞLU
KOMŞU KOMŞUYA SESLENİRKEN DAHİ ZİKİR EDERDİK BİZ...
“Hu Hu” diye seslenirdik komşumuza...&...
Mehmet Emin KOÇ
MA’ŞERİ VİCDAN KÖRELMESİ…
İbn Haldun'un Mukaddime'sini ilk okuduğum yıllar, ...
Resul Hamza Emin
Türkiyede ve Trabzonda Otobüsçülük TRABZON'DA OTOBÜS YAPIMI.
Trabzon’da otobüs yapım merkezi S&uum...
Harun PUNAR
SÖZÜNÜZ YERE DÜŞMEDEN İYİ DÜŞÜNÜN
Evet SÖZ.... Ya Rahmetten bir damla,Ya da At...
Halil YOLDAŞ
HACI BEKTAŞ’I VELİ’ Yİ TANIMAK
Halil YOLDAŞ Eğitimci Yazar Onüçü...
Emine İPEK
HÜZÜN AYI, EYLÜL...
İşte geldik, sarı yapraklı Eylül ayına. Eyl&u...
Hasan Basri Çabukol
Beni her ölüm etkiler. 
Tanımasam bile üzülürüm yitiri...
Handan YILDIRIM
Çekin elinizi kadınların üstünden. ..
Allah (c.c) buyurdu  Cennet Anaların ayağı al...
Osman KÖSE
30 AĞUSTOS ZAFERİNİN HİKAYESİ
30 Ağustos Zafer Bayramı'nın 98. yıldönü...
Mahmu ERDEM
Bugün 26 Ağustos...
Gece sabaha kavuştuğunda, ayaza kesti Afyon ovası....
Halil Köprücüoğlu
RAHMAN VE RAHİM OLAN RABBİMİZİ GÖRMEK, İSTER MİSİNİZ? (2)
GÜNEŞTE saniyede yaklaşık 564-600 milyon ton ...
Erol Aydın
YAŞANABİLİR BİR GELECEK İÇİN DOĞAYA SAYGI DUYALIM VE KORUYALIM
Doğa canlı yaşamı için vazgeçilmez v...
Mümin ÇÖPÜR
AİLE VE ÇOCUK EĞİTİMİ
Dijital dünyada gözlerini hayata a&ccedi...
Bilal Dursun YILMAZ
Hasan Ağabeye mektup/1
Uzun zamandır bu köşede yazmadığımı takip ede...
Salih Arıkan,
ÇEKMEYECEĞİM.
Değerli arkadaşlar bu dönemde erişilebilirlik...
Şener Mengene
TÜRKİYE’DE DEPREM GERÇEĞİ
Türkiye Deprem Haritası'na göre, ül...
Murat FİDAN
BEŞERİN TELAHUK-U EFKÂR İLE BİNLERCE YILDA GELEBİLDİĞİ TEKNOLOJİK NOKTA, BİR TEK ELEKTRON İLE KARŞILAŞTIRILSA, ÇOK İLKEL BİR SEVİYEDE KALIR...
Aziz dostlar! Şu alttaki resimde aynı hizada ay v...
Murat Gülşan
MURAD-I HAYAL
Öğlen namazı çıkışı Devati hazretlerin...
Kahraman Sarı
İlçe Belediye Başkanlarına Çağrı
İşim gereği  çok gezmem. İşe gidip gel...
Ahmet BEREKET
“AKSAÇLILAR”DAN KURBAN BAYRAMI MESAJI
Yüce milletimizin, İslamiyet’le şerefle...
Ergun DUR
YÜREK BURKAN BİR BAYRAM HİKAYESİ
Hikayede kurban kesemeyen bir çocuğun duygu...
Salim Zorba
En aptal çocuk nasıl yetiştirilir? İstediği her şeyi karşılıksız, sorumluluk vermeden elde ederek...
“Eczacılığı kazandım, heyecanla memlekete gi...
İsmail Dinçer
HUZUR
Huzur, nedir huzur? Nasıl hissedilir? Gel kardeş...
Prof Dr Şener DİLEK
AYASOFYA HAKKINDA....
1. Ayasofya’nın açılışı manevi bir Mi...
Fatma Bozkurt
BAĞIMLILIKTAN NASIL KURTULUNUR..?
Bir gün adamın biri zamanının Sufi üstad...
Mustafa ÇEBİ
Bir dolara Papazların Efsunlanmış Müritler
Bundan 4 Yıl Önce Kendilerini 1 Dolara Dü...
Selda ÖNER
ISTANBUL'DA SEMT ISIMLERI NEREDEN GELIR ?
Şişli- Şiş yapımıyla uğraşan ve Şişçiler ...
Ergün Karabıyık
HERKES ÜNİVERSİTE OKUMAK ZORUNDA MIDIR?
  Her YKS sınavı sonrası bu konudaki dü...
Birsen Çetinkaya
Büyük Kadınlar
Küçük kadınların büyük ...
Tolga TURAN
MASKIN USTASI ÖZGÜR MASKELER
  Yıllar artık uzayan yollardan bir farkı ol...
Ali KARACA
LİDER VE LİDERLİK..
"Bir milletin Lideri onlara hizmet eden onları y&o...
Dr. İsmail DİNÇER
NEDİR LEYLET'ÜL KADR
Nedir leylet'ül kadr?  Neyi sunar, neyi...
Aydan KURT
BAZENDE VEDA ETMEK GEREKİR...
Doğduğumuz andan itibaren başlar bu süre&cced...
Mesut KÖSEOĞLU
Kaybolan Bir Haslet: Diğerkâmlık
Ramazan ayının güzelliklerinden biri olsa ger...
Mahir ADIBEŞ
VİRÜS SALGINLARINDAN KORUNMANIN TEK YOLU TOPLUM BAĞIŞIKLIĞI
Virüs salgınları, kontrolü kaçırm...
Mustafa ŞENTÜRK
Virüs Krizi ve Strateji'nin Önemi
  Stratejik çalışmalara daha fazla &o...
Ahmet Ramazanoğlu
Yemenli Ahmed Efendi
Yakın zaman önce yaşanmış olan şu hâdis...
M.Akif YAŞAR
KORONA GÜNLERİNDE ÇOCUK BAYRAMI
       Bugün 23 Nisan.Adı...
Yusuf AKTAŞ
ONLAR EVİN YOLUNU UNUTTU .... SEN EVDE KAL Kİ, ONLAR DA EVLERİNE ERKEN DÖNSÜNLER !
  Umarım #EvdeKalTürkiye günlerini...
Prof. Dr. Atilla YARGICI
Korona virüsten evrimcilere tokat gibi cevap
  Allah insana bir çok duygular vermi...
Beytullah Ateş
Evde Kal / Ama Önce Tedbir
  Tüm Dünya'yı etkisi altına alan ...
Mevlüt KALELİ
EMEKLİLERE MAAŞ, BANKA PROMOSYONU...
Emeklinin banka promosyonunun ikinci dönemi.....
ÖMER ÖZCAN
ATIF URAL; BEDİUZZAMAN HAZRETLERİNİN MUHLİS VE FEDAKAR TALEBELERİNDEN
1933 Kars doğumludur... 1952 yılında Ankara Hukuk ...
Soner SOM
HİÇ DEĞİLSE...
  Biri bitmeden bir diğeri.Sel felaketleri.....
Mevlüt KALELİ
KADİR ŞEKER...
  Bir kader kurbanı...Bu delikanlının başına...
İbrahim Balcıoğlu
Giresunlular Nerelerde Yaşıyor?
2019 yılı sonu itibariyle TUİK ülke nüfu...
İsmail ÖZMEMİŞ
İŞTE BİR BÜTÜN TÜRKİYE.
KÜRT Diyarbakır Belediyesi Deprem Çadı...
Mehmet Kozoğlu
Dini Kaç kuruşa satalım
Londra'daki camii'ye yeni bir imam gönderilmi...
Eğitimci Mustafa ÖZDEMİR
TOGG YERLİMİ MİLLİ Mİ ?
1) Tanıtılan otomobiller için (daha ön...
Emine BİLGE
ÖYLE BİR ADALET OLMALI Kİ...
Ne garip bir hayat. Düşünüyorum da...
Özlem CİNİC
“ Yuh Artık”
Kadın şiddet biter mi? Vallahi hiç umudum y...
Muhammed Emin Tombak
Sayıların Arapçadaki Konumu ve Gizemi – 2
Önceki yazımda 1’den 10’a kadar o...
Hüseyin Yılmaz
Diyanet’in Atatürk’le imtihanı
Bu yazının maksadı Kamal Atatürk tenkidi deği...
Umuthan KÖSE
Hayır Allah İçin Yapılır.
(Bir müslümanın, din kardeşinin bir ihti...
Tugay Şahin
4×4 TRABZONSPOR
   Yanarım, yanarım geçen hafta S...
Kadir BIYIKLI
4 gollü ŞOV
Haftalar sonra güzel futbol, net galibiyet. İ...
Azîz Hikmet
BU ÇAĞIN ÂSÂ-YI MUSA’SI “RİSÂLE-İ NUR” 1
“Firavun: “Eğer bir mucize ile geldins...
Oktay GÜLER
MERHABA
Merhaba eylül. Merhaba hazan ayı. Ormanların ...
Zeynep Özderya
TAM'LIK
Acelecidir insanoğlu… Birşeyin yokluğuna sa...
Sebahat GÖNDEN.
TARİHİ GELENEĞİ YAŞATTILAR.
İzmir Kadınlar Birliği Derneği bugünlerde unu...
Ahmet Gülümseyen
Futbol aldatmasın, bayramlar sevindirsin…
Mükâfatı bol olduğu gibi, bir o kadar b...
Derya TİTİZ
Duvar filozofları
 Düşünmemek için bazen o kad...
Psikolog İlknur İşeri
PÜRÜZSÜZ
her şey pürüzsüz olmalı.. bıç...
Yusuf Çayabatmaz
HARİKA İNSANLAR!
Yeni Zelanda’da olan durum herkesin malumu. ...
Bülent Gök
DÜRÜST SİYASETÇİ
Siyaset dünyasında en az olduğu düşü...
Prof. Dr. Yusuf Öztürk
ÂKİF VE BEDİÜZZAMAN
Mehmet Âkif Ersoy’un vefatının seneyi ...
Firdevs Koroğlu
MOR CEPKEN -
Mor cepken Ege efelerinin giydiği bir giysidir. Bu...
Bahar Arslan
ÖZGÜRLÜĞÜ OKUMAK!
 Özgürlük dediğimiz şey nedir?...
Sıtkı Ada
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI NEREYE DOĞRU GİDİYORLAR
Türkiyede sivil toplum kuruluşları. 2005 yılı...
Ali Rıza Karabıyık
görevimiz hastalığı tedavi etmektir!. Hastayı yok etmek değil
İmam Şafii talebelerinden biri olan Yunus ile m&uu...
Ahmet Ziya Erçakır
HİÇ FABRİKA AÇILMADI DİYEN KİMDİ ?
Türkiye’nin ilk insansı robot fabrikası...
Ruhi SEMİZ
SİYASET YOK
Sevgili Haber34 takipçileri Büyü...
Sedat Mısır
Ülkemizde Elektrik Enerjisinin Vazgeçilmez Önem ve Analizi
Elektrik enerjisiyle ilgili üretim, iletim, d...
Röportajlar
Bir aşkın, bir tutkunun ardından giden bir ömür/ 5
Telifleriniz ilgili sahada yapılan ilmi çalışmalara kaynaklık teşkil ediyor mu? Sizin çalışmalarınız ilmi bir metodolojiyi takip ediyor mu? KAYNA...
»
»
»
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
(56 Online) 1,16ms