Bugün - 10 Nisan 2020 Cuma
İstanbul 15°°C
Anasayfa
Hakkımızda
Künyemiz
Reklamlar
Yeni Üye
Gündem Ekonomi Sağlık İl İl İstanbul Yaşam Kültür Sanat Spor İlçeler Röportaj Eğitim Teknoloji Diğer »
Yazar Detayları
Whatsapp'ta Paylaş

Mahir ADIBEŞ

Mahir ADIBEŞ - HAYVANLARDAN İNSANLARA GEÇEN HASTALIKLAR

HAYVANLARDAN İNSANLARA GEÇEN HASTALIKLAR
Yazı Tarihi: 29 Aralık 2019 Pazar


Bilindiği gibi 6 Temmuz 2019 günü Dünya Zoonoz Günü olarak kutlanmaktadır. Bu yalnız bir uyarı olarak kabul edilmelidir. Bu işin boyutlarının ne kadar olduğu küçük bir araştırmayla ortaya çıkmaktadır. Aslında amacımız toplumda panik yaratmak değil ama tedbirli olmakta da fayda var. Bu konu Sağlık Bakanlığı ile Tarım Bakanlığı’nın ortak çalışmasıyla yapılacak bir konudur. Tarım Bakanlığı diyorum sebebi ise Veteriner İşlerinin oraya bağlı olmasıdır.
Demek istediğim şu Veteriner Hekimler ile İnsan Hekimleri beraber çalışmadıkça bu işin üstesinden gelinmez. Bu konunun ciddiye alınması gerekir. Hayvan hastalıklarında koruyucu hekimlik başarılı olamazsa zoonoz hastalıklar her zaman insanlar için tehlike arz edecektir. Bu tehlikenin boyutları öyle korkunçtur ki inanın kuduz hastalığı hafif kalır.
Hayvanlardan insanlara, insanlardan da hayvanlara geçen hastalıklar “zoonoz” olarak adlandırılır. Bu hastalıkların boyutu çok büyüktür. Yalnız ciddi ve projeli çalışıldıkça korkacak bir durum yoktur. Bunun için konuyu bilen ve sorumluluk sahibi idareciler ile yürümek gerekir. Bu durumda veteriner hekimlerin de insan sağlığını korumak için yola çıkmaları önemlidir. Yani asıl amaç insan sağlığı olmalıdır. Böylece hayvan sağlığı da korunmuş olacaktır.
ZOONOZ HASTALIKLAR HAKKINDA VERİLER
- Dünyada mevcut 200’ün üzerindeki zoonoz hastalıktan yaklaşık 40’ına Türkiye’de de rastlanmaktadır.
- Günümüzde insanlarda görülen mikrobik hastalıkların %61’i hayvansal kökenlidir.
- Bu oran son otuz yıl içinde ortaya çıkan hastalıklarda %75’e ulaşmaktadır.
- Sağlık Bakanlığının bildirimini zorunlu kıldığı 50 hastalıktan 26’sı hayvanlarda da görülmektedir.
- Biyoterörizm amacıyla kullanılan ajanların tümü hayvan hastalıklarının etkenleridir.
- İnsanlarda gıda zehirlenmesine yol açan etkenlerin %90’ı hayvansal kökenlidir.
- Eskiden beri bilinen zoonotik hastalıklar arasında kuduz, şarbon, malta humması (Brusella), verem, kist hidatik gibi hastalıkları sayabiliriz.
- Yeni çıkan zoonotik hastalıkları ise kuş gribi, domuz gribi, sığırların süngerimsi beyin hastalığı ve kırım-kongo kanamalı ateşi olarak sıralayabiliriz.
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Hastalık Kontrol Merkezi (CDC) ‘ye göre, zoonoz hastalıklar insanlığı etkileyen bütüm bulaşıcı hastalıkların yaklaşık% 60’ını oluşturuyor ve son 10 yılda yeni insan hastalıklarının % 75’ini zoonoz hastalıklardan kaynaklandığı belirtilmektedir.
- İnsanlarla hayvanlar arasındaki yakın bağlantı nedeniyle, insanların zoonoz hastalıklara neden olabilecek etkenlerin bulaşabileceği yaygın yolları bilmek çok önem arz etmektedir.
BULAŞMA YOLLARI
1- Doğrudan temas : Enfekte olmuş bir hayvanın tükürük, kan, idrar, mukoza, dışkı veya diğer vücut sıvılarıyla temasa girer.
2-Dolaylı temas : Hayvanların yaşadığı, dolaştığı veya mikrop bulaşmış nesneler veya yüzeyler ile temasa girmek. Örnekler, akvaryum tankı suyu, evcil hayvan yaşam alanları, tavuk kümesleri, bitkiler ve toprak, ayrıca evcil hayvan gıda ve su yemekleri içerir.
3-Vektörel kaynaklı : Bir kene, bir sivrisinek veya bir pire gibi bir böceğin ısırdığı.
4-Gıda Kaynaklı : Güvensiz bir şeyi yemek veya içmek (kaynağı bilinmeyen süt, az pişmiş et veya yumurta, enfekte olmuş bir hayvandan dışkılarla kirlenmiş çiğ meyve ve sebzeler gibi).
Bu veriler güvenilir kaynaklarından alınmıştır. Yalnız günümüzde gittikçe ihmal edilen hayvan hastalıklarıyla mücadele, konuda özelleşmenin verdiği vurdumduymazlık, gelecekte dönüşümü zor olan bir yola sokabilir. Hayvan varlığımızdaki ciddi azalma her ne kadar hastalıkların yayılmasını kısıtlasa da bu konunun en doğrusu kontrolü bırakmamaktır.
Türk Hayvan Sağlığı Teşkilatı geçmişte çok başarılı mücadeleler vermiştir ve verebilir. Üst düzey idarecilerin zamanla olaya siyasal bakması ya da konudan anlamamaları teşkilatı zayıf düşürmüştür. Bu konuda Hayvan Sağlığı Teşkilatına verilen değer ve haklarının elinden alınıp aralarındaki saygı bağlarının bozulması da sonuçlarda etkili olmaktadır. Veteriner Teşkilatı eskiden beri usta çırak ilişkisiyle devam etmesine rağmen son zamanlarda bu bağlar ciddi hasar görmüştür. Dolayısıyla bu hafıza yeni nesillere aktarılamamaktadır. Bu durumun çok fazla Veteriner Fakültesi açılması ve çok düşük puanla öğrenci alınması da olumsuz etki yapmıştır.
Eğer Türkiye’de başarılı bir sağlık projesi yürütülecekse bunu Sağlık Bakanlığı personelleriyle Hayvan Sağlık teşkilatı beraber başaracaktır.
Mahir Adıbeş
Uzm. Veteriner Hekim

 
İletişim E-Posta: salimturka@gmail.com - Telefon: Okunma Sayısı: 185


 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

HAYVANLARDAN İNSANLARA GEÇEN HASTALIKLAR
AHLAK BOZUK DİLİN SUÇU NE?
BU SEVDA BAŞKA SEVDA
Diğer Yazarlar

Biyolojik ve Dijital Savaş
İTİRAF EDİYORUM ALLAHIM.
EMEKLİLERE MAAŞ, BANKA PROMOSYONU...
KADİR ŞEKER...
HİÇ DEĞİLSE...
İŞTE BİR BÜTÜN TÜRKİYE.
Dini Kaç kuruşa satalım
Bakış Açınızı Değiştirin
ÇAĞIMIZIN EN BÜYÜK HASTALIĞI: YALNIZLIK
TOGG YERLİMİ MİLLİ Mİ ?
Yazarlar
Mustafa ŞENTÜRK
Biyolojik ve Dijital Savaş
  Korona Virüs Covid-19 virüs ile ...
Şener Mengene
Millî Seferberlik..!
  Küresel Biyopolitik bir saldırı ile k...
Halil Köprücüoğlu
KÂİNATTAKİ TECEDDÜT VE TEGAYYÜR(1)
ESKİ ÇEVRE Bakanımız Sayın Rıza Akça...
Prof. Dr. Cahit Kurbanoğlu
KESİN DAVET 56 DÜNYAYI TERK Mİ EDELİM
Şimdi önümüzde bir gerçek va...
Salih Arıkan,
ARIKAN MODELİ NEDİR?
  Biliyorsunuz önümüz Ramazan...
Bülent Ertekin
GÖKLERDEN VE YERDEN SİZİ RIZIKLANDIRAN KİMDİR?”
Gönenli Mehmet Efendi, Sultan Ahmet Camii&rsq...
Dr. Vehbi KARA
19 Mayıs 1915’te Çanakkale’de Neler Oldu?
  Çanakkale’de bir Alay’ı...
EYÜPHAN KAYA
MESK BÖLGE BAŞKANI KAYA: BİZ İMAMLARIMIZDAN RAZIYIZ ALLAH DA ONLARDAN RAZI OLSUN HER FIRSATTA DİN GÖREVLİLERİMİZE SALDIRIYORLAR
Her şehirde, ilçede hatta pek çok k&...
Erol Aydın
AYRIŞMA HIZIMIZA VİRÜS BİLE YETİŞEMEDİ!
Bütün dünyanın topyekûn m&uu...
MİSAFİR KALEM
İTİRAF EDİYORUM ALLAHIM.
Anadolu ve İstanbul'un manevi bekçisi Eyyub...
Salim Zorba
Virüs değil, psikolojik inanç öldürür
950’li yıllarda bir İngiliz şilebi Portekiz&...
Mehmet Nuri BİNGÖL
NEFSİ YENMEK VE KORONAYI YENMEK. HANGİSİ ZOR?
   Kimilerine çok klişe gelebilen...
Emine İPEK
UMUDA YOLCULUK. EVDE KAL TÜRKİYEM.
Acı çekmek. Çektiğin acıyı ç...
Abdulkadir Menek
MUSİBETİN DİLİ
 Dehşetli bir musibet başlamış bir sefere B&...
Aydan KURT
HAYIRDA BULUŞALIM
2020 yılı afatlarla geçerken hiç mi ...
Mesut KÖSEOĞLU
Bakış Açınızı Değiştirin
Av Mevsimi’nin meşhur repliğidir: “Bak...
Ravza ZEYBEK
BU YOL NEREYE GİDER?
‘Ey Rabbim, göğsümü aç...
Murat Gülşan
UNUTULAN DEĞERLERİMİZ.
Bu virüs çıktıktan sonra var olan değe...
Dr. Levent Bilgi
İNSANLIĞA KORONAVİRÜS MESAJI
  Said Nursi Sözler adlı kitabının Onbi...
Halil YOLDAŞ
MERCEK
Unutmayın bütün mazlum milletlerin g&oum...
Hasan TÜRKYILMAZ
KULA bela gelmez HAK yazmayınca, HAK bela yazmaz KUL azmayınca;
Corona virüsü ile insanlık neyi anladı? ...
Nesibe TÜKEL
BEŞ PARMAK DAĞLARINDA BİR TANK.
Kahraman... Kahramanlar...Kahramanlık.Bu milletin...
Bilal Dursun YILMAZ
Korona’ya mektup
Korona, senin canibinden bana gelen son mektupsun ...
Zehra Kınalı
SEVDİĞİN HER ŞEYİ ER YADA GEÇ KAYBEDECEKSİN, ÂMÂ
Ünlü yazar Franz Kafka her sabah rutin y...
Mevlüt KALELİ
EMEKLİLERE MAAŞ, BANKA PROMOSYONU...
Emeklinin banka promosyonunun ikinci dönemi.....
Ergun DUR
ZULMÜN ADI.. HOCALI KATLİAMI
Dile kolay tam 28 yıl önce bugün, &...
ÖMER ÖZCAN
ATIF URAL; BEDİUZZAMAN HAZRETLERİNİN MUHLİS VE FEDAKAR TALEBELERİNDEN
1933 Kars doğumludur... 1952 yılında Ankara Hukuk ...
Mücahit Güler
KATEGORİ DIŞI MÜSLÜMANLIK…
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla…...
Mahir Adıbeş
VİRÜS SALGINI VARSA
  Virüslerin yaptığı hastalıklar sık sı...
Engin AKYOL
YAŞANABİLİR BİR GELECEK İÇİN EĞİTİMLERE RENK KAT
  Duyarlı toplum ve duyarlık gelecek eğitim ...
Soner SOM
HİÇ DEĞİLSE...
  Biri bitmeden bir diğeri.Sel felaketleri.....
Mevlüt KALELİ
KADİR ŞEKER...
  Bir kader kurbanı...Bu delikanlının başına...
Ahmet BEREKET
KISSADAN HİSSE
  Sözlerime Hz. Ömer Efendimizden ...
İbrahim Balcıoğlu
Giresunlular Nerelerde Yaşıyor?
2019 yılı sonu itibariyle TUİK ülke nüfu...
Rukiye Aydın
[01:59, ADAM OLMAK HER İNSANIN OLACAĞI BİR ZANAAT DEĞİLDİR.
  1989 yılında, İstanbul'a ilk kez gelen Car...
İsmail ÖZMEMİŞ
İŞTE BİR BÜTÜN TÜRKİYE.
KÜRT Diyarbakır Belediyesi Deprem Çadı...
Mehmet Kozoğlu
Dini Kaç kuruşa satalım
Londra'daki camii'ye yeni bir imam gönderilmi...
Mümin ÇÖPÜR
ÇAĞIMIZIN EN BÜYÜK HASTALIĞI: YALNIZLIK
Yalnızlık öylesine acı veren ve ürkü...
Eğitimci Mustafa ÖZDEMİR
TOGG YERLİMİ MİLLİ Mİ ?
1) Tanıtılan otomobiller için (daha ön...
Emine BİLGE
ÖYLE BİR ADALET OLMALI Kİ...
Ne garip bir hayat. Düşünüyorum da...
Mahir ADIBEŞ
HAYVANLARDAN İNSANLARA GEÇEN HASTALIKLAR
Bilindiği gibi 6 Temmuz 2019 günü Dü...
Özlem CİNİC
“ Yuh Artık”
Kadın şiddet biter mi? Vallahi hiç umudum y...
Handan YILDIRIM
Bana olağanüstü gelen şeyler ama Türkiye'de yaşayan insanımızın alışık olduğu ve gayet tabii gördüğü şeyler.
 Ben şunu bilir şunu söylerim:Bu memleke...
Muhammed Emin Tombak
Sayıların Arapçadaki Konumu ve Gizemi – 2
Önceki yazımda 1’den 10’a kadar o...
Hüseyin Yılmaz
Diyanet’in Atatürk’le imtihanı
Bu yazının maksadı Kamal Atatürk tenkidi deği...
Prof. Dr. Atilla YARGICI
GELECEK ENDİŞESİ VE BÜYÜK FİNAL SINAVI
Öğrenciler tarafından sınavlar, bir öl&u...
M.Akif YAŞAR
KIYIYA VURAN ÇOCUKLUKLAR
Geçtiğimiz günlerde,Birleşmiş Milletle...
Umuthan KÖSE
Hayır Allah İçin Yapılır.
(Bir müslümanın, din kardeşinin bir ihti...
Tugay Şahin
4×4 TRABZONSPOR
   Yanarım, yanarım geçen hafta S...
Kadir BIYIKLI
4 gollü ŞOV
Haftalar sonra güzel futbol, net galibiyet. İ...
Yusuf AKTAŞ
HAK ILE BATILIN, VATANSEVER İLE HAİNİN MÜCADELESİ...
Hak; kelime anlamı ile doğru, gerçek, adil,...
Azîz Hikmet
BU ÇAĞIN ÂSÂ-YI MUSA’SI “RİSÂLE-İ NUR” 1
“Firavun: “Eğer bir mucize ile geldins...
Oktay GÜLER
MERHABA
Merhaba eylül. Merhaba hazan ayı. Ormanların ...
Zeynep Özderya
TAM'LIK
Acelecidir insanoğlu… Birşeyin yokluğuna sa...
Ahmet Ramazanoğlu
Lâmı-cimi yok
Lâmı-cimi yok, biz makam-mevki, mal-para g&o...
Sebahat GÖNDEN.
TARİHİ GELENEĞİ YAŞATTILAR.
İzmir Kadınlar Birliği Derneği bugünlerde unu...
Ahmet Gülümseyen
Futbol aldatmasın, bayramlar sevindirsin…
Mükâfatı bol olduğu gibi, bir o kadar b...
Derya TİTİZ
Duvar filozofları
 Düşünmemek için bazen o kad...
Psikolog İlknur İşeri
PÜRÜZSÜZ
her şey pürüzsüz olmalı.. bıç...
Kahraman Sarı
Saygı Duymuyorum!
"Yaradılanı severiz yaradandan ötürü...
Yusuf Çayabatmaz
HARİKA İNSANLAR!
Yeni Zelanda’da olan durum herkesin malumu. ...
Bülent Gök
DÜRÜST SİYASETÇİ
Siyaset dünyasında en az olduğu düşü...
Prof. Dr. Yusuf Öztürk
ÂKİF VE BEDİÜZZAMAN
Mehmet Âkif Ersoy’un vefatının seneyi ...
Firdevs Koroğlu
MOR CEPKEN -
Mor cepken Ege efelerinin giydiği bir giysidir. Bu...
Bahar Arslan
ÖZGÜRLÜĞÜ OKUMAK!
 Özgürlük dediğimiz şey nedir?...
Birsen Çetinkaya
SAĞA,SOL'ÇARPMADAN KADİM ,KADIN OLMAK
Kadının, kadın a yaptığıdır . Çoğunlukla Y&...
Sıtkı Ada
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI NEREYE DOĞRU GİDİYORLAR
Türkiyede sivil toplum kuruluşları. 2005 yılı...
Fatma Bozkurt
Bizim çocukluğumuzda annelerimiz çalışmazdı.
Okuldan eve geldiğimde boynumdaki anahtarla kapıyı...
Ali Rıza Karabıyık
görevimiz hastalığı tedavi etmektir!. Hastayı yok etmek değil
İmam Şafii talebelerinden biri olan Yunus ile m&uu...
Ahmet Ziya Erçakır
HİÇ FABRİKA AÇILMADI DİYEN KİMDİ ?
Türkiye’nin ilk insansı robot fabrikası...
Resul Hamza Emin
Emin Kalem
SAMSUNGSayin Cumhurbaşkanı Samsung alın öneri...
Ruhi SEMİZ
SİYASET YOK
Sevgili Haber34 takipçileri Büyü...
Ergün Karabıyık
#DEĞİŞTİR' emeyiz.
Yanlış safta yer aldığı için Saadet partisi...
Sedat Mısır
Ülkemizde Elektrik Enerjisinin Vazgeçilmez Önem ve Analizi
Elektrik enerjisiyle ilgili üretim, iletim, d...
Röportajlar
Bolotbek Şamşiyev: Kumancan Datka Filminin Kalitesini Düşük Buluyorum
Bolotbek Şamşiyev ile 2009 yılında dönemin Devlet Başkanı Kurmanbek Bakiyev’in başdanışmanlığını yaptığı dönemde bir röportaj vesilesiyle K...
»
»
»
Arşiv Arama
Facebook
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
(48 Online) 0,59ms